Osteochondroza odcinka szyjnego kręgosłupa (kod ICD – 10 – M42) zajmuje drugie miejsce pod względem częstości występowania po uszkodzeniu krążków międzykręgowych odcinka lędźwiowego. Wysokie dzienne obciążenie lub odwrotnie, mała aktywność fizyczna powodują niekorzystne zmiany w strukturach kręgowych.
Jakie objawy są charakterystyczne dla osteochondrozy szyjnej? Jak niebezpieczne jest ucisk i zniszczenie krążków międzykręgowych? Jakie są objawy i leczenie, metody zapobiegania, konsekwencje nieleczonej choroby?
Przyczyny
Deformacja struktur kręgowych odcinka szyjnego kręgosłupa jest konsekwencją działania czynników negatywnych i procesów patologicznych:
- zła postawa;
- zakłócenia procesów metabolicznych z powodu złego odżywiania;
- uraz kręgosłupa;
- zużycie krążków kręgowych podczas naturalnego starzenia się struktur w starszym wieku;
- predyspozycje genetyczne do chorób ortopedycznych;
- brak aktywności fizycznej, długotrwałe korzystanie z komputera powodujące obciążenie mięśni szyi;
- rozwój procesu zakaźno-zapalnego z powodu hipotermii, narażenia na przeciągi;
- wady rozwoju struktur kręgowych w obszarze szyjnym.
Czynniki powodujące uszkodzenie kręgów, tkanki chrzęstnej i dysków:
- otyłość;
- zbyt intensywny trening;
- podczas pracy głowa jest przez długi czas odrzucana do tyłu lub opuszczana do klatki piersiowej;
- płaskostopie;
- nieprawidłowa pozycja ciała podczas pracy w pozycji siedzącej;
- częste mikrourazy odcinka szyjnego kręgosłupa na skutek zbyt intensywnego treningu.
Pierwsze oznaki i objawy
W początkowej fazie choroby pacjent rzadko kojarzy częste bóle głowy, dyskomfort w ramionach, drętwienie szyi podczas długotrwałego stania w pozycji stacjonarnej z uszkodzeniem struktur kręgowych. Najczęściej nie ma skutecznego leczenia, a patologia postępuje.
W drugim i czwartym etapie osteochondrozy negatywne objawy w okolicy szyjki macicy są bardziej wyraźne. W zaawansowanych przypadkach objawy negatywne rozprzestrzeniają się na inne części ciała: aparat słuchowy, oczy, kończyny górne.
Lekarze identyfikują kilka rodzajów charakterystycznych objawów:
- korzeniowy. Zespół bólowy w okolicy ciemieniowej, potylicznej, szyi, dyskomfort w mięśniach pleców, obręczy barkowej. Ważnym punktem jest utrata odruchów mięśni ramion. Zespół korzeniowy częściej obserwuje się w trzecim lub czwartym stadium patologii, znacznym pogorszeniu stanu kręgów i krążków międzykręgowych oraz zauważalnym zmniejszeniu wysokości struktury kostnej;
- tonik mięśniowy. Bolesne odczucia pojawiają się w okolicy klatki piersiowej i serca. Ostre objawy często występują w mięśniach ramienia po wewnętrznej stronie;
- nerwowo-naczyniowy. Przy ucisku naczyń włosowatych i tętnicy kręgowej pacjent skarży się na bóle i zawroty głowy.
Etapy rozwoju:
- pierwszy. Pod wpływem czynników negatywnych w krążkach międzykręgowych pojawiają się małe pęknięcia, integralność jądra miażdżystego zostaje naruszona, płyn stopniowo wycieka, obserwuje się spadek elastyczności, a dysk kurczy się. Podczas poruszania głową słychać delikatne trzaskanie kręgów, ból i drętwienie w okolicy szyjnej przeszkadzają, gdy ciało znajduje się w jednej pozycji;
- drugi. Patologia postępuje, pojawia się naruszenie integralności, pęknięcia, zmniejszenie gęstości i grubości pierścienia włóknistego. Wynik procesów negatywnych: wciśnięcie rdzenia w powstałe pęknięcia i pęknięcia. Stan pacjenta pogarsza się, a wydajność spada. Nasilają się bóle głowy, pojawia się sztywność odcinka szyjnego kręgosłupa, drętwieje twarz, szyja i ramiona;
- trzeci. Wybrzuszenie dysku, aktywne ściskanie struktury, utrata elastyczności prowadzi do wysunięcia i przepukliny krążka międzykręgowego. Pojawiają się zaburzenia neurologiczne, następuje pęknięcie pierścienia włóknistego, obraz kliniczny jest wyraźnie wyrażony: niepokojący jest odruch i zespół korzeniowy. Wielu pacjentów skarży się na osłabienie rąk, palców, zmniejszoną ostrość słuchu i wzrok;
- czwarty. W zaawansowanych przypadkach dyski ulegają spłaszczeniu, obrazy pokazują wzrost osteofitów i rozwijają się zjawiska kompensacyjne, mające na celu utrzymanie kręgosłupa w normalnej pozycji. Zespół bólowy nieco słabnie, ale sztywność odcinka szyjnego kręgosłupa pozostaje.
Diagnostyka
Pojawienie się bólu w okolicy szyjnej, częste zawroty głowy, zmniejszona ruchliwość i wrażliwość palców, rozwój innych objawów deformacji kręgosłupa jest powodem do wizyty u kręgowca, neurologa lub ortopedy traumatologa. Lekarz poznaje obraz kliniczny, styl życia, dietę, historię urazów kręgosłupa, choroby przewlekłe. Ważne jest zrozumienie przyczyn osteochondrozy i identyfikacja czynników powodujących zmiany zwyrodnieniowe krążków międzykręgowych.
Następnie specjalista przepisuje badanie:
- tomografia – tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny;
- Dopplerografię naczyń krwionośnych przeprowadza się w zaawansowanych stadiach, przy obecności wyraźnych zaburzeń neurologicznych, częstych omdleniach, drętwieniu okolicy ramion, dłoni i palców;
- Rentgen kręgosłupa szyjnego (we wczesnych stadiach patologii metoda nie jest zbyt pouczająca).
Skuteczne zabiegi
W pierwszych stadiach rozwoju deformacyjnej spondylozy w okolicy szyjnej wystarczą specjalne gimnastyki i środki zewnętrzne o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym. Pacjent musi monitorować swoją postawę. Nie należy długo przebywać w jednej pozycji, pamiętaj o rozgrzewce co godzinę i codziennym ćwiczeniu szyi.
W miarę postępu patologii lokalne środki i gimnastyka nie wystarczą, aby wyeliminować zespół negatywnych objawów. Zmiany zwyrodnieniowo-dystroficzne wpływają na ruchomość okolicy szyjnej, nasila się zespół bólowy, pojawiają się wypukłości i przepukliny krążka międzykręgowego, lekarze identyfikują wszystkie typy korzeniowych i odruchowych objawów zwyrodnieniowej spondylozy.
Ważny! Tylko zintegrowane podejście do terapii w połączeniu z rzuceniem palenia, alkoholu i zmianą diety może częściowo lub całkowicie poprawić sytuację. Ważne jest, aby odżywiać się prawidłowo, uwzględniać produkty bogate w wapń, fosfor, świeże warzywa, sery i pić odpowiednią ilość płynów. W przypadku braku terminowej i kompetentnej terapii istnieje ryzyko niepełnosprawności pacjenta.
Leki
Lekarz wybiera leki, aby wyeliminować negatywne objawy różnego typu:
- walka z zespołem bólowym. Skuteczne są nazwy o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym. Najlepszą opcją są NLPZ w postaci tabletek, zastrzyków, żeli i maści. Dodatkowo możesz przyjmować leki przeciwbólowe zgodnie z zaleceniami lekarza;
- eliminacja obrzęków. Zatrzymywanie płynów w tkankach eliminują leki moczopędne, związki odwadniające i leki hormonalne. Leki z tej grupy należy przyjmować ściśle według zaleceń lekarza: silne leki moczopędne mogą powodować poważne problemy z sercem i ciśnieniem krwi;
- chondroprotektory w celu przywrócenia jakości chrząstki. W przypadku uszkodzenia tkanki elastycznej zwiększa się tarcie pomiędzy sąsiednimi kręgami, zmniejsza się gęstość warstwy, możliwe jest wybrzuszenie krążka i pęknięcie pierścienia włóknistego na skutek ucisku kręgów. Lekarze przepisują leki o łącznym działaniu. Preparaty zawierają nie tylko glukozaminę i chondroitynę, ale także składniki przeciwzapalne. Różne produkty wieloskładnikowe dają dobry efekt;
- zwiększone krążenie krwi w problematycznych strukturach kręgowych. Lekarz dobiera leki rozrzedzające krew i związki rozszerzające naczynia krwionośne;
- walka ze skurczami mięśni. Na tle osłabionych struktur kostnych i zniszczonej tkanki chrzęstnej mięśnie starają się utrzymać prawidłową pozycję kręgosłupa; nadmierny nadmierny wysiłek powoduje wyraźny ból. Aby rozluźnić tkanki, przepisuje się środki zwiotczające mięśnie;
- aktywacja metabolizmu, zwiększenie odporności miejscowej. Pacjent przyjmuje kompleksy witaminowo-mineralne, suplementy diety zawierające wapń, biostymulatory i przeciwutleniacze.
Procedury fizjoterapeutyczne
Zwiększenie oddziaływania na obszary problemowe, aktywacja krążenia krwi, dostarczanie składników leku do dotkniętego obszaru, odżywianie, zmniejszenie stanu zapalnego – to nie jest pełna lista korzystnych właściwości sesji fizjoterapeutycznych. Oprócz przyjmowania leków i ćwiczeń terapeutycznych lekarz przepisuje zestaw zabiegów.
Skuteczne rodzaje wpływu:
- laseroterapia;
- darsonwal;
- elektroforeza z lekami;
- prądy diadynamiczne;
- promieniowanie podczerwone;
- elektryczna stymulacja dotkniętych mięśni.
Gimnastyka lecznicza
W przypadku osteochondrozy ważne jest utrzymanie ruchomości kręgów szyjnych oraz wzmocnienie mięśni i więzadeł. Po zbadaniu i wyjaśnieniu stanu dotkniętych struktur lekarz przepisuje specjalne ćwiczenia dla kręgosłupa szyjnego. Proste działania utrzymują sprężystość i elastyczność konstrukcji.
Ćwiczenia terapeutyczne mięśni szyi:
- obróć głowę w lewo, a następnie w prawo;
- przechylanie głowy ze stopniowym wzrostem amplitudy, do przodu i do tyłu;
- ruchy okrężne. Początkowo amplituda jest minimalna, stopniowo zwiększając „okrąg”, ale bez pojawienia się wyraźnego chrupania kręgów szyjnych.
Wszystkie ruchy wykonuj płynnie, szarpanie jest zabronione. Podczas ćwiczeń nie należy dopuszczać do nadmiernego skręcenia kręgów ani powodowania ostrego bólu. Amplituda musi być zwiększana stopniowo, w przeciwnym razie możliwe są urazy kręgosłupa szyjnego. Proste, ale skuteczne ćwiczenia należy wykonywać nie tylko podczas terapii, ale także w celu zapobiegania osteochondrozie. Częstotliwość zajęć wynosi dwa do trzech razy dziennie, czas trwania gimnastyki nie przekracza pięciu do siedmiu minut. Lekarze zalecają obowiązkowe, codzienne wdrażanie kompleksu osobom prowadzącym „siedzący” tryb pracy.
Terapia manualna
Lekarze ostrożnie podchodzą do ustawiania kręgów szyjnych. Większość ekspertów nie zaleca terapii manualnej w przypadku osteochondrozy tego obszaru. Najmniejsze odchylenia podczas zabiegu, bardziej gwałtowne ruchy, nieprawidłowe zastosowanie techniki – a sesja może zakończyć się paraliżem lub złamaniem kręgów szyjnych z poważnymi konsekwencjami, łącznie ze śmiercią.
Osteochondroza z każdym rokiem staje się „młodsza”. Aby zapobiec uszkodzeniom struktur kostnych i elastycznych, należy codziennie zwracać uwagę na ważną część kręgosłupa, wykonywać proste ćwiczenia, częściej zmieniać pozycję ciała w trakcie pracy, nie palić i dobrze się odżywiać. Jeśli pojawią się charakterystyczne objawy zniekształcającej spondylozy, należy skontaktować się z traumatologiem ortopedą lub kręgowcem.